Oost Turkestan of Xinjiang? Oeigoeren en Han Chinezen.

Verpletterend, overweldigend, onuitwisbaar

meerdere superlatieven zijn te plakken op de indrukken tijdens de weken waarin ik door de provincie Xinjiang fietste. Althans probeerde te fietsen. Maar al deze termen verhullen op Chinese wijze hoe het werkelijk is. Uitdrukkingen als: een grote gevangenis voor Oeigoeren, politiestaat, totale controle, repressie, grote heropvoedingskampen, verbod op vele religieuze uitingen, marginalisering en onderdrukking, doen meer recht aan de toestand en ervaringen in Xinjiang. En als toerist word ik geacht dit niet waar te nemen en zeker mijn mond erover te houden. Mooi niet dus.

 Uyghur Autonomous Region

Oost Turkestan, het gebied waar de Oeigoeren wonen, is sinds 1949 bezet gebied. Bezet door China en mooi verhullend, net als Tibet, tot een van de zogenaamde autonome regio’s verklaard. Hoezo autonoom? Waarschijnlijk ter windowdressing en verhulling van wat er werkelijk speelt. China heeft grote economische en politieke belangen in deze (grondstof-rijke) regio en heeft de afgelopen jaren de druk en controle op de gehele Oeigoerse bevolking alleen maar opgevoerd. Een van de manieren is miljoenen Han Chinezen naar deze regio (laten) verhuizen zodat de Oeigoeren nu een minderheid zijn. En ja, er zijn bloederige terroristische aanslagen gepleegd door een kleine groep Oeigoeren. Maar zeker niet door de tien miljoen leden van deze bevolkingsgroep.

Vele organisaties hebben hun kritische mening over deze regio verwoord zoals Human Right Watch, Radio Free Asia, Amnesty, Uyghur American Association, Clingendael en zo verder….ik hoef dit niet te herhalen maar wil het toch wel even onder de aandacht brengen.

Fietsbelevingen

En hoe het voor mij was als fietstoerist? In eerste instantie, dat is bij binnenkomst aan de oostkant, viel het nog mee. Er is veel politie op de been in Ruoqiang en de controle rond het station is intensief. In de dagen daarna wordt echter steeds duidelijker wat er speelt en hoe China actief een hele bevolkingsgroep onderdrukt. Fietsen wordt dagelijks onderbroken door meerdere politieposten waar ik me steeds moet legitimeren en waar, in wisselende bejegening, ik moet uitleggen wat (en waarom) ik aan het doen ben. Hoe verder naar het westen hoe onprettiger. Een ervaring is bijvoorbeeld aankomen in Kargalik na een moeizame treinreis, het station uitfietsen, en na 200 meter gestopt worden bij een politiepost en niet meer verder mogen fietsen. Uiteindelijk zetten ze me in een auto, met water en brood, en ik word aan de gemeentegrens gedropt.

In de steden rijden 16 uur per dag politie-auto’s de straten op en neer, met loeiende sirenes. Burgerwachten lopen met enorme knuppels over straat. Het zijn Oeigoeren die dit verplicht moeten doen. Bij elke winkel staat een ‘politie’agent en een scanner voor tassen. Regelmatig mag ik niet naar binnen. Een keer word ik als verdachte van straat geplukt en op het politiebureau gedropt, omdat ik met een camera rondloop! Aan de andere kant: er zijn nog nooit zoveel ongevraagde foto’s van mij en mijn paspoort gemaakt, misschien wel 50 keer heb ik voor de politie moeten poseren.

In Kashgar hebben we een rondleiding over de markt en het oude stadscentrum door een lokale gids. Hij durft geen uitspraken te doen over de situatie en verwijst naar het internet. Bij deze wil ik dat ook doen: lees een (of meerdere) artikelen over Xinjiang en de oeigoeren.

Tot slot de grens over naar Kirgizië. China in kostte 15 minuten, China uit een hele dag: 10 keer gecontroleerd worden op een en dezelfde weg, de laatste 140 km naar de grens niet mogen fietsen, en als klap op de vuurpijl de telefoon inleveren en die wordt doodleuk gekopieerd. In ieder geval de contacten en berichten en soms de hele telefoon.

Kirgizië

Is er dan nog iets positiefs te melden? Jazeker; eenmaal over de grens voelt als een echte bevrijding. Een heerlijk open landschap, Lada’s, vriendelijke douane en dito bevolking verwelkomen me in Kirgizië. Op weg naar Osh, voor de broodnodige ontspanning….en nieuw avontuur.

Het fotograferen in Xinjiang kan als een uitdaging worden gezien omdat het natuurlijk verboden is foto’s te maken van politie, leger en beveiliging. In Osh maak ik nog twee foto’s bij de Chinese ambassade, meteen stapt er een (Chinese) agent op me af om dat te verbieden. Te laat! Het is niet veel, ik heb getracht iets van de sfeer weer te geven.

8 gedachtes over “Oost Turkestan of Xinjiang? Oeigoeren en Han Chinezen.

  1. Maar hoeveel mensen kunnen nou helemaal zeggen dat ze ECHT door de politie op water en brood zijn gezet!
    Swiebertje!

  2. Hallo Bert,

    Ik vreesde al dat je zoiets zou gaan schrijven.
    Coco had daar grote moeite mee, want hij hoort/ziet nóóóít iets moeilijks over Xinjiang.
    Maar hij wil nu wel geloven dat je héééél vaak bent aangehouden door de politie.
    Fijn dat je nu weer in vrijheid kan fietsen.
    Geniet ervan!

  3. Hè Theo, misschien een leuke bestemming voor een volgende keer China…voor Coco!? Als hij alleen Chinees nieuws volgt zal het ook alleen over de ‘terroristische’ oeigoeren gaan. En niet over de rol van China in het conflict. Kortom, een mooie en veilige nieuwsbubbel.

    Groeten uit Kirgizië, Bert

  4. Hoi Bert,
    Wat heftig zeg en wat knap dat je het toch maar mooi aan het doen bent!
    Veel plezier in Kirgizië! Wij wachten weer op het volgende verhaal!
    Groetjes van je Preventie collega’s!

    1. Hè Ellen, ondertussen zitten WE al in Tajikistan op de Pamir Highway, een van de highlights van de route! Samen fietsen geeft mij meer voldoening en plezier. En dat mogen we nog een paar maanden doen. Ben af en toe wel ook bezig met werk en hoe het met jullie gaat. Uit het oog is nog niet uit het hart.
      Wordt vervolgd als we weer WiFi hebben…groeten aan iedereen, Bert

  5. Ha die Bert even moeten zoeken maar gevonden. Wat een mooie verhalen super ook de foto’s zijn weergaloos.
    Heel veel succ3s groetjes René van Bruxvoort. 👌

    1. Hoi Rene, dank voor je reactie. we waren een weekje non-communicado. Maar nu is er weer 3G verbinding. Een update van de laatste week volgt spoedig! Groet, Bert

Reacties zijn gesloten.